بخش بزرگی از موفقیت ارتودنسی به کارهایی بستگی دارد که خود شما در خانه انجام می‌دهید؛ اینکه چه می‌خورید و چطور دندان‌ها را تمیز می‌کنید. در این مقاله راهنمای عملی تغذیه و بهداشت دهان در دوران ارتودنسی را می‌خوانید.
چرا بهداشت در ارتودنسی مهم‌تر است؟
براکت‌ها و سیم‌ها گوشه‌های زیادی ایجاد می‌کنند که پلاک میکروبی و ذرات غذا در آن‌ها جمع می‌شوند. اگر این پلاک مرتب تمیز نشود، اسیدهای حاصل از باکتری‌ها مینای دندان را در اطراف براکت حل می‌کنند و لکه‌های سفید ماندگاری بر جای می‌گذارند که پس از برداشتن براکت دیده می‌شوند. التهاب لثه و پوسیدگی هم از دیگر پیامدهای بهداشت ضعیف است. درباره این عوارض در عوارض ارتودنسی بیشتر بخوانید.
ابزارهای بهداشت دهان در ارتودنسی
با یک مسواک معمولی به‌تنهایی نمی‌توان اطراف براکت‌ها را کامل تمیز کرد. این ابزارها کار را ساده‌تر می‌کنند:
- مسواک ارتودنسی با موهای V شکل که اطراف براکت را بهتر تمیز می‌کند.
- مسواک بین‌دندانی برای تمیز کردن زیر سیم و بین براکت‌ها.
- نخ دندان با نخ‌کش یا نخ دندان مخصوص ارتودنسی.
- دهان‌شویه فلوراید طبق توصیه دندانپزشک.
- واترجت یا دستگاه شست‌وشوی دهان به‌عنوان مکمل.
روش درست مسواک زدن با براکت
بعد از هر وعده غذا مسواک بزنید. ابتدا دهان را با آب بشویید تا ذرات درشت غذا خارج شوند. مسواک را با زاویه حدود ۴۵ درجه به سمت لثه بگیرید و با حرکات کوتاه و ملایم، بالای براکت‌ها، پایین آن‌ها و سطح خود براکت را تمیز کنید. سپس با مسواک بین‌دندانی، فضای بین براکت‌ها و زیر سیم را تمیز کنید. حداقل یک‌بار در روز نخ دندان بکشید.
غذاهایی که باید از آن‌ها پرهیز کرد
غذاهای سفت می‌توانند براکت را بکنند یا سیم را خم کنند و غذاهای چسبنده به براکت می‌چسبند و تمیز کردن را سخت می‌کنند.
- آجیل درسته، تخمه و یخ.
- آدامس، تافی، کارامل و پشمک.
- ذرت بلال و سیب درسته؛ بهتر است دانه یا تکه‌تکه شوند.
- نان‌های خیلی سفت و پوسته پیتزا.
- نوشیدنی‌های شیرین و گازدار به مقدار زیاد.
غذاهای مناسب دوران ارتودنسی
خوشبختانه فهرست غذاهای مجاز طولانی است. لبنیات، تخم‌مرغ، برنج و ماکارونی، گوشت و مرغ پخته و نرم، میوه‌های نرم یا تکه‌شده، سبزیجات پخته و سوپ‌ها انتخاب‌های خوبی‌اند. در روزهای حساس پس از تنظیم سیم، غذاهای نرم‌تر را ترجیح دهید؛ نکات آن را در درد ارتودنسی آورده‌ایم.
این نکات برای همه روش‌های ارتودنسی ثابت صادق است. در الاینرها شرایط کمی متفاوت است؛ چون الاینر هنگام غذا بیرون آورده می‌شود. برای آشنایی با همه روش‌ها، راهنمای کامل ارتودنسی را بخوانید.
پرسش‌های رایج
با براکت می‌توان چای و قهوه نوشید؟
بله، اما بهتر است بعد از آن دهان را آب بکشید تا کش‌ها کمتر رنگ بگیرند.
چند بار در روز باید مسواک زد؟
بهتر است بعد از هر وعده غذا، یا دست‌کم دو بار در روز با دقت کامل.
آیا جرم‌گیری در دوران ارتودنسی لازم است؟
بله، جرم‌گیری دوره‌ای طبق توصیه دندانپزشک ادامه پیدا می‌کند.
واترجت جایگزین نخ دندان است؟
واترجت مکمل خوبی است اما جایگزین کامل نخ دندان نیست.
جمع‌بندی
بهداشت دقیق و انتخاب درست غذا، از لکه‌های سفید، پوسیدگی و کنده شدن براکت‌ها جلوگیری می‌کند و درمان را در مسیر درست نگه می‌دارد. چند دقیقه وقت بیشتر برای مسواک زدن، نتیجه چند سال درمان را حفظ می‌کند.