روزی که براکت‌ها باز می‌شوند، روز پایان ارتودنسی نیست؛ شروع مرحله‌ای است که تعیین می‌کند نتیجه چند سال درمان باقی بماند یا نه. ریتینر یا نگهدارنده، ابزار همین مرحله است. در این مقاله با انواع ریتینر، مدت استفاده و نحوه نگهداری آن آشنا می‌شوید.
چرا پس از ارتودنسی ریتینر لازم است؟
پس از جابه‌جایی دندان‌ها، استخوان اطراف ریشه و الیاف لثه چند ماه زمان لازم دارند تا با موقعیت جدید سازگار شوند. در این مدت دندان‌ها تمایل زیادی به برگشت دارند. حتی پس از این دوره هم دندان‌ها در طول عمر به‌طور طبیعی کمی جابه‌جا می‌شوند. ریتینر این حرکات را مهار می‌کند و نتیجه درمان را حفظ می‌کند. در راهنمای کامل ارتودنسی توضیح داده‌ایم که ریتینر بخش جدانشدنی درمان است.
انواع ریتینر
ریتینرها به دو گروه ثابت و متحرک تقسیم می‌شوند و گاهی هر دو با هم استفاده می‌شوند.
- ریتینر ثابت: سیم نازکی که پشت دندان‌های جلو چسبانده می‌شود و دیده نمی‌شود.
- ریتینر متحرک شفاف: قالب پلاستیکی شفاف شبیه الاینر.
- ریتینر هاولی: صفحه آکریلی با سیم جلوی دندان‌ها که قابل تنظیم است.
مدت استفاده از ریتینر
برنامه استفاده را دندانپزشک تعیین می‌کند. معمولاً ریتینر متحرک در ماه‌های اول تمام وقت و سپس فقط شب‌ها استفاده می‌شود. بسیاری از متخصصان توصیه می‌کنند استفاده شبانه برای سال‌ها و حتی برای همیشه ادامه پیدا کند. ریتینر ثابت هم ممکن است سال‌ها در دهان بماند، به شرط آنکه سالم باشد و تمیز نگه داشته شود.
نگهداری و تمیز کردن ریتینر
ریتینر متحرک را هر روز با مسواک نرم و آب ولرم تمیز کنید و از آب داغ و خمیردندان‌های زبر پرهیز کنید. وقتی ریتینر در دهان نیست، آن را در جعبه مخصوص بگذارید. ریتینر ثابت را با نخ‌کش و مسواک بین‌دندانی تمیز کنید، چون جرم در پشت آن جمع می‌شود. اگر ریتینر ثابت جدا شد یا ریتینر متحرک شکست، هرچه زودتر به دندانپزشک خبر دهید.
اگر پس از ارتودنسی ریتینر را کنار گذاشته‌اید و دندان‌ها برگشته‌اند، گاهی درمان محدود با الاینر یا براکت می‌تواند آن‌ها را به جای قبلی برگرداند. درباره این روش‌ها در ارتودنسی دندان‌های جلو نوشته‌ایم.
اشتباه‌های رایج درباره ریتینر
رایج‌ترین اشتباه این است که فکر کنیم پس از چند ماه استفاده، دیگر نیازی به ریتینر نیست. دندان‌ها در تمام طول عمر کمی حرکت می‌کنند و این حرکت ربطی به ارتودنسی ندارد؛ حتی کسانی که هرگز ارتودنسی نکرده‌اند، با افزایش سن شلوغی بیشتری در دندان‌های جلو می‌بینند. اشتباه دیگر، گذاشتن ریتینر متحرک تاب‌برداشته یا ترک‌خورده است که ممکن است به جای نگه داشتن، دندان‌ها را جابه‌جا کند.
برخی هم ریتینر ثابت را فراموش می‌کنند چون دیده نمی‌شود. اما جدا شدن چسب از یکی از دندان‌ها، بدون اینکه متوجه شوید، ممکن است اجازه دهد آن دندان کم‌کم بچرخد. بررسی ریتینر ثابت در معاینه‌های دوره‌ای و لمس آن با زبان، راه ساده‌ای برای اطمینان از سالم بودنش است.
پرسش‌های رایج
اگر ریتینر را نگذارم چه می‌شود؟
احتمال برگشت دندان‌ها، به‌ویژه دندان‌های جلو، بالا می‌رود.
ریتینر ثابت بهتر است یا متحرک؟
هر کدام مزایایی دارد و گاهی هر دو با هم استفاده می‌شوند. انتخاب با دندانپزشک است.
آیا ریتینر را باید عوض کرد؟
ریتینر متحرک ممکن است پس از مدتی فرسوده شود و نیاز به تعویض داشته باشد.
با ریتینر متحرک می‌توان غذا خورد؟
نه؛ هنگام غذا خوردن ریتینر متحرک را بیرون بیاورید.
جمع‌بندی
ریتینر محافظ نتیجه ارتودنسی است. استفاده منظم طبق دستور، تمیز نگه داشتن و مراجعه به‌موقع در صورت آسیب، تضمین می‌کند لبخندی که برایش سال‌ها صبر کرده‌اید، باقی بماند.