اوربایت و آندربایت دو مورد از شایع‌ترین ناهنجاری‌های گاز گرفتن‌اند که هم ظاهر صورت و هم عملکرد دهان را تحت تأثیر قرار می‌دهند. در این مقاله با علت‌ها، نشانه‌ها و روش‌های درمان هر کدام آشنا می‌شوید.
اوربایت چیست؟
در زبان عامیانه، اوربایت به جلوزدگی دندان‌های بالا نسبت به دندان‌های پایین گفته می‌شود. مقداری هم‌پوشانی دندان‌های بالا روی پایین طبیعی است، اما وقتی این فاصله زیاد باشد، دندان‌های جلو در برابر ضربه آسیب‌پذیرتر می‌شوند، بستن لب‌ها ممکن است سخت شود و ظاهر نیم‌رخ تغییر می‌کند. علت آن می‌تواند عقب بودن فک پایین، جلو بودن فک بالا یا زاویه بیش از حد دندان‌های بالا باشد. این ناهنجاری‌ها را در کنار انواع دیگر در راهنمای ناهنجاری‌های دندانی و فکی معرفی کرده‌ایم.
آندربایت چیست؟
آندربایت یعنی دندان‌های پایین هنگام بستن دهان جلوتر از دندان‌های بالا قرار می‌گیرند. این مشکل اغلب اسکلتی است و به رشد بیش از حد فک پایین، کم‌رشدی فک بالا یا ترکیب هر دو مربوط می‌شود. آندربایت می‌تواند روی جویدن، تلفظ برخی حروف و ساییدگی دندان‌ها اثر بگذارد و چانه را برجسته نشان دهد.
علت‌ها
ژنتیک نقش اصلی را در هر دو مشکل دارد. اما عادت‌هایی مثل مکیدن طولانی انگشت، فشار زبان به دندان‌های جلو و تنفس دهانی هم می‌توانند اوربایت را تشدید کنند. درباره این عادت‌ها در عادت‌های دهانی کودکان بیشتر بخوانید.
درمان در کودکان
در کودکان در حال رشد، بسیاری از موارد اسکلتی با دستگاه‌های ارتوپدی قابل‌اصلاح‌اند. دستگاه‌های فانکشنال رشد فک پایین عقب‌رفته را تحریک می‌کنند و ماسک صورت رشد فک بالا را در آندربایت به جلو هدایت می‌کند. درباره این دستگاه‌ها در ارتوپدی فک توضیح داده‌ایم.
درمان در بزرگسالان
در بزرگسالان، اگر مشکل خفیف یا بیشتر دندانی باشد، ارتودنسی ثابت یا الاینر می‌تواند آن را جبران کند. در موارد اسکلتی شدید، ترکیب ارتودنسی و جراحی فک، نتیجه پایدارتر و زیباتری دارد. انتخاب بین این گزینه‌ها پس از تحلیل سفالومتری و مشورت با متخصص ارتودنسی انجام می‌شود؛ معیارهای انتخاب را در متخصص ارتودنسی یا دندانپزشک عمومی آورده‌ایم.
اثر اوربایت و آندربایت بر سلامت دهان
این ناهنجاری‌ها فقط موضوع ظاهر نیستند. در اوربایت شدید، دندان‌های جلوی بالا در برابر ضربه، مثلاً هنگام زمین خوردن کودکان، آسیب‌پذیرترند. در آندربایت، دندان‌های جلو ممکن است به هم ساییده شوند و لثه دندان‌های پایین تحلیل برود. هر دو مشکل ممکن است جویدن را کم‌اثر کنند و در برخی افراد با ناراحتی مفصل فک همراه باشند. به همین دلیل حتی اگر ظاهر برایتان مهم نیست، بررسی آن‌ها توسط دندانپزشک ارتودنسی توصیه می‌شود.
پرسش‌های رایج
آیا اوربایت خفیف نیاز به درمان دارد؟
اگر مشکل عملکردی یا ظاهری نداشته باشد، درمان انتخابی است.
آندربایت در کودکان خودبه‌خود اصلاح می‌شود؟
معمولاً نه؛ و با رشد ممکن است بدتر شود. معاینه زودهنگام توصیه می‌شود.
آیا اوربایت با الاینر درمان می‌شود؟
موارد خفیف تا متوسط دندانی، بله.
جراحی آندربایت در چه سنی انجام می‌شود؟
معمولاً پس از پایان رشد فک، در اواخر نوجوانی یا بزرگسالی.
جمع‌بندی
اوربایت و آندربایت ناهنجاری‌های شایعی‌اند که بسته به سن و شدت، با دستگاه‌های رشد، ارتودنسی یا ترکیب ارتودنسی و جراحی درمان می‌شوند. تشخیص به‌موقع در کودکی، درمان را ساده‌تر می‌کند.