کراس‌بایت، اپن‌بایت و دیپ‌بایت سه نوع ناهنجاری در نحوه بسته شدن دندان‌ها هستند که شاید کمتر از اوربایت شناخته شده باشند، اما اثر مهمی بر سلامت دهان دارند. در این مقاله هر کدام را جداگانه بررسی می‌کنیم.
کراس‌بایت
در کراس‌بایت، یک یا چند دندان بالا هنگام بستن دهان داخل دندان‌های پایین قرار می‌گیرند. کراس‌بایت ممکن است در دندان‌های جلو یا عقب و در یک یا هر دو طرف دهان باشد. کراس‌بایت عقب اغلب به باریک بودن فک بالا مربوط است و در کودکان گاهی باعث می‌شود فک پایین هنگام بستن دهان به یک طرف منحرف شود که اگر درمان نشود، ممکن است رشد نامتقارن صورت را در پی داشته باشد.
در کودکان، کراس‌بایت با گشادکننده فک بالا به خوبی درمان می‌شود؛ درباره آن در ارتودنسی متحرک خوانده‌اید. سایر ناهنجاری‌ها را در راهنمای ناهنجاری‌های دندانی و فکی معرفی کرده‌ایم.
اپن‌بایت
در اپن‌بایت، دندان‌های جلو هنگام بستن دهان به هم نمی‌رسند و فاصله‌ای بین آن‌ها باقی می‌ماند. این مشکل گاز زدن غذا با دندان‌های جلو را دشوار می‌کند و ممکن است روی تلفظ حروفی مثل «س» اثر بگذارد. اپن‌بایت در کودکان اغلب با مکیدن انگشت، پستانک یا فشار زبان به جلو مرتبط است و ترک این عادت‌ها بخش مهمی از درمان است؛ در عادت‌های دهانی کودکان توضیح داده‌ایم.
دیپ‌بایت
در دیپ‌بایت، دندان‌های بالا بیش از حد دندان‌های پایین را می‌پوشانند. در موارد شدید، دندان‌های پایین ممکن است به لثه پشت دندان‌های بالا برخورد کنند و آن را زخمی کنند. دیپ‌بایت همچنین می‌تواند به ساییدگی دندان‌های جلو منجر شود. درمان آن با ارتودنسی ثابت یا الاینر انجام می‌شود و هدف، باز کردن ارتفاع گاز گرفتن است.
درمان در بزرگسالان
هر سه مشکل در بزرگسالان هم قابل‌درمان‌اند. موارد دندانی با ارتودنسی ثابت یا نامرئی و موارد اسکلتی شدید با ترکیب ارتودنسی و جراحی درمان می‌شوند. اپن‌بایت بزرگسالان گاهی پس از درمان تمایل به برگشت دارد، به‌ویژه اگر عادت فشار زبان ادامه پیدا کند؛ به همین دلیل ریتینر و گاهی تمرین‌های زبان اهمیت دارد. روش ثابت را در ارتودنسی ثابت معرفی کرده‌ایم.
نشانه‌هایی که باید جدی گرفت
اگر کودکتان هنگام بستن دهان فک پایین را به یک طرف می‌برد، اگر دندان‌های جلو هنگام گاز زدن به هم نمی‌رسند، اگر لثه پشت دندان‌های بالا زخم یا قرمز است یا اگر در تلفظ برخی حروف مشکل دارد، معاینه ارتودنسی را به تعویق نیندازید. بسیاری از این مشکلات در کودکی با درمان‌های ساده و کوتاه اصلاح می‌شوند، در حالی که در بزرگسالی ممکن است به درمان طولانی‌تر یا جراحی نیاز داشته باشند.
پرسش‌های رایج
آیا کراس‌بایت یک دندان نیاز به درمان دارد؟
بله؛ کراس‌بایت دندان جلو ممکن است به ساییدگی و تحلیل لثه منجر شود.
اپن‌بایت با ترک عادت خوب می‌شود؟
در کودکان خردسال گاهی بله؛ در غیر این صورت ارتودنسی لازم است.
دیپ‌بایت روی مفصل فک اثر دارد؟
در برخی افراد ممکن است در ناراحتی مفصل نقش داشته باشد.
بهترین سن درمان کراس‌بایت چیست؟
کراس‌بایت عقب در کودکی، وقتی فک بالا هنوز قابل گشاد شدن است، بهتر درمان می‌شود.
جمع‌بندی
کراس‌بایت، اپن‌بایت و دیپ‌بایت ناهنجاری‌هایی‌اند که اگر درمان نشوند، روی دندان، لثه و رشد فک اثر می‌گذارند. درمان به‌موقع، به‌ویژه در کودکی، ساده‌تر و پایدارتر است.